Evolutionair denken

Bijgewerkt: november 2025

Evolutionair denken gaat uit van het idee dat ons lichaam zich heeft ontwikkeld in een bepaalde omgeving. Ons moderne leven verschilt daar sterk van, waardoor veel gezondheidsproblemen kunnen ontstaan. Door te begrijpen waar we vandaan komen, kunnen we keuzes maken die beter passen bij hoe ons lichaam van nature functioneert. Daarom hebben wij onderstaande zes punten opgesteld waar we dieper op ingaan in onze consulteringen.

1. Voeding:

Vroeger moesten mensen hun voedsel zelf verzamelen of jagen. Nu is eten overal beschikbaar. Daardoor eten we vaak bewerkt voedsel met veel vet, suiker en zout. Een voedingspatroon dat meer lijkt op dat van onze voorouders – met natuurlijke producten zoals mager vlees, vis, groenten, fruit en noten – ondersteunt onze gezondheid beter. Volgens wetenschappelijke richtlijnen is het verstandig om rood vlees te beperken tot maximaal 500 gram per week.

2. Beweging:

Ons lichaam is gemaakt om te bewegen: lopen, rennen, tillen, dragen. Langdurig zitten is iets van de moderne tijd en belast het lichaam. Beweging hoort daarom een vast onderdeel te zijn van een gezonde leefstijl. Kies vormen van beweging die bij je dagelijkse leven passen en functioneel zijn.

3. Slaap:

Een gezond slaappatroon sluit aan bij ons natuurlijke dag-nachtritme, ook wel het circadiaans ritme. Overdag helpt daglicht om alert te blijven, ’s avonds is het belangrijk om fel kunstlicht te vermijden zodat het lichaam zich kan voorbereiden op slaap.

4. Stress:

Onze stressreactie is ooit ontwikkeld om snel te reageren op gevaar. Tegenwoordig ervaren we vooral langdurige, mentale stress – iets waarvoor het lichaam niet goed is gemaakt. Methoden als mindfulness, meditatie, sporten of sociale steun helpen om deze spanning te verminderen.

5. Sociale verbinding:

Mensen zijn sociale wezens. Goede relaties dragen bij aan zowel fysieke als mentale gezondheid. Het onderhouden van sociale contacten is dus een belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl.

6. Omgeving:

Contact met de natuur vermindert stress en bevordert welzijn. Hoewel we tegenwoordig vooral in stedelijke omgevingen leven, is het waardevol om regelmatig tijd door te brengen in groene omgevingen.

Evolutionair denken betekent niet dat we als oermens moeten gaan leven, maar dat we begrijpen wat ons lichaam nodig heeft en hoe we daar in de moderne wereld rekening mee kunnen houden.

Afsluitend:

Door natuurlijke selectie heeft de mens zich miljoenen jaren aangepast aan veranderende omstandigheden. Deze aanpassingen beïnvloeden niet alleen ons lichaam, maar ook ons gedrag en onze psyche. Ons vermogen om rechtop te lopen, sociale structuren te vormen en te denken zoals we doen, komt voort uit deze evolutie. Het herkennen van die biologische basis helpt ons beter te begrijpen waarom we bepaalde keuzes maken.

Toch is evolutie slechts één deel van het verhaal. Cultuur, opvoeding en persoonlijke ervaringen spelen ook een rol. Evolutionair denken vormt wel een nuttig uitgangspunt om onze gezondheid en leefstijl te begrijpen.